ORLEAANZAAD – ANNATTO

De korreltjes orleaanzaad. Ook wel annatto genoemd.
Ze komen uit de vrucht van de annattoboom, (Bixa orellana), een plant die groeit in Zuid-Amerika, India en tropische delen van de wereld. Al honderden jaren wordt dit zaad gebruikt om stoffen te verven. En elke keer weer verrast het.

Aan de oranje stipje kun je mijn ecoprint creaties herkennen.
Mijn cursisten hebben ze inmiddels ook ontdekt en worden er net zo blij van.

ORLEAANZAAD GEEFT WARME, ZONNIGE KLEUREN

Wanneer je een verfbad maakt van orleaanzaad, komen er prachtige kleuren vrij.

Je kunt tinten krijgen zoals:

• zacht geel
• goudgeel
• warm oranje

Op zijde en wol worden de kleuren vaak helderder.
Op katoen en linnen iets zachter en aardser.

ORLEAANZAAD… EEN SUBTIELE SPRANKEL IN JE ECOPRINT

Zie je die kleine oranje stipjes?
Dat zijn korreltjes orleaanzaad. Ook wel Annatto genoemd.

Tijdens het opbouwen van een ecoprint bundel strooi ik ze zachtjes over de bladeren. Niet te veel. Net genoeg.

Foto van ecoprint op linnen 55% viscose 45% met miniscule oranje stipjes.

Ik ben altijd op speurtocht naar een subtiele sprankel in mijn werk. Iets kleins. Iets verrassends. Orleaanzaad doet precies dat. De korreltjes lekken niet uit. Ze blijven zichtbaar.

Kleine oranje stipjes die het werk nét dat beetje extra geven. Zo’n detail dat misschien klein lijkt. Maar groots werkt in het geheel.

En het mooie is. Orleaanzaad is een natuurlijke verfstof.

Je kunt er ook prachtige verfbaden van maken. Met warme oranje- en geeltinten.

HOE MAAK JE EEN VERFBAD MET ORLEAANZAAD (ANNATTO)

Een verfbad maken met orleaanzaad is eenvoudig. De kleur zit in de buitenkant van de zaadjes en komt vrij in warm water.

Gebruik deze verhouding…

• 40 gram orleaanzaad per liter water

Stap 1 – WEKEN
Giet heet water over de orleaanzaadjes. Laat dit minimaal 1 uur staan. Langer mag ook, bijvoorbeeld een nacht. Het water kleurt oranje.

Stap 2 – VERWARMEN
Verwarm het bad daarna rustig tot ongeveer 60–80°C. Laat dit 30 tot 60 minuten trekken. Niet laten koken.

Stap 3 – ZEVEN
Zeef de zaadjes uit het verfbad. Je orleaanzaad verfbad is nu klaar.

Stap 4 – VERVEN
Leg je natte, schone stof in het verfbad. Laat dit 1 uur of langer trekken. Voor diepere kleur kun je het langer laten staan of herhalen.

Zo ontstaan warme tinten van goudgeel tot diep oranje.

TIPS VOOR KLEURVARIATIE MET ORLEAANZAAD

Orleaanzaad is een vrolijke kleurgever. Het brengt warme geel- en oranjetinten. En het mooie is. Je kunt de kleur subtiel sturen. Met kleine aanpassingen ontstaat steeds een nieuwe nuance.

Hier zijn mijn favoriete manieren om te spelen met kleur:

SPEEL MET DE HOEVEELHEID ORLEAANZAAD

Meer orleaanzaad geeft diepere kleuren. Minder geeft zachtere tinten.

GEBRUIK ALUIN VOOR HELDERE KLEUREN

Als je je stof eerst beitst met aluin, worden de kleuren helderder.

Je krijgt dan:

• frisser geel
• helderder oranje
• meer levendigheid

De kleur opent zich meer.

VOEG EEN BEETJE TANNINE TOE

Een klein beetje tannine, zoals galappel of tara, maakt de kleur warmer en dieper.

SPEEL MET PH (ZUUR OF BASISCH)

De zuurgraad van het verfbad kan de kleur veranderen.

Met een klein beetje citroenzuur (zuur):

• helderder geel
• frisser resultaat

Met een klein beetje soda of kalk (basisch):

• dieper oranje
• warmere tinten

Altijd voorzichtig toevoegen. Kleine beetjes maken al verschil.

COMBINEER MET IJZER VOOR AARDSE TINTEN

Een heel klein beetje ijzer verandert de kleur sterk.

Je krijgt dan:

• roestoranje
• bruinoranje
• warme aardetinten

BELANGRIJK OM TE WETEN OVER KLEURVASTHEID

Orleaanzaad geeft prachtige warme kleuren. Maar het is een zachtere kleurstof dan bijvoorbeeld meekrap of walnoot.

In de wereld van natuurlijk verven noemen we dit een kleur met lagere lichtechtheid. Dat betekent dat de kleur gevoeliger is voor zonlicht en na verloop van tijd langzaam lichter kan worden.