Natuurlijk verven
Soda ash & pH teststrip voor natuurlijk verven en ecoprint … klein hulpmiddel, groot verschil
jun
Soda Ash natriumcarbonaat is een van die ingrediënten die op het eerste gezicht heel eenvoudig lijken, maar een groot verschil kunnen maken bij natuurlijk verven en ecoprinten.
Toen ik begon met natuurlijk verven en ecoprinten, was Soda Ash zo’n hulpmiddel waarvan ik dacht: zal het echt zoveel uitmaken?
Inmiddels weet ik wel beter.
Een klein beetje Soda Ash kan invloed hebben op de kleur van je verfbad, de opname van kleur door de stof en zelfs op de helderheid van je eindresultaat.
Het is een eenvoudig hulpmiddel, maar wel eentje waar ik graag mee werk.
WAT IS SODA ASH NATRIUM CARBONAAT?
Soda Ash is de Engelse naam voor natriumcarbonaat.
Het wordt gebruikt om water basisch te maken. Dat betekent dat de pH omhoog gaat.
Veel natuurlijke kleurstoffen reageren op veranderingen in de pH. Door het water iets basischer te maken, kunnen kleuren zich anders ontwikkelen.
Soms worden ze warmer.
Soms dieper.
Soms juist helderder.
En dat blijft iedere keer weer fascinerend om te zien.
WAT DOET SODA ASH IN EEN NATUURLIJK VERFBAD?
De pH bepaalt of water zuur, neutraal of basisch is.
• pH 7 is neutraal
• onder pH 7 is zuur
• boven pH 7 is basisch
Door Soda Ash toe te voegen maak je het water basischer.
Dat kan zorgen voor:
• diepere kleuren
• warmere tinten
• betere opname van kleur
• duidelijkere ecoprints
Het mooie is dat je soms met een paar korrels al verschil ziet.
Alsof de kleurstof ineens besluit een ander verhaal te vertellen.
HOE WEET JE WELKE PH JE HEBT?
Daar gebruik ik zelf een pH-teststrip voor.
Heel eenvoudig.
Je doopt de strip even in het verfbad en vergelijkt de kleur met de schaal op de verpakking.
Wil je de pH verhogen?
Los dan een klein beetje Soda Ash Natrium carbonaat op in warm water en voeg dit beetje bij beetje toe aan het verfbad. Wil je de pH verlagen voeg dan klein beetje opgeloste Citroenzuur toe.
Meet tussendoor opnieuw.
Zo houd je controle over het proces en voorkom je dat de pH te hoog wordt.
EEN VOORBEELD MET WOUWSNIPPERS OF WOUW EXTRACT
Wanneer ik werk met wouwsnippers of wouwextract, breng ik het verfbad graag naar pH 8.
Dat doe ik stap voor stap met behulp van een pH-teststrip.
Het resultaat is vaak prachtig.
De gele kleur wordt helderder, frisser en lijkt bijna licht te geven.
Dat blijft iedere keer weer een klein geluksmomentje.
KLEINE TOEVOEGING, GROOT VERSCHIL
Wat ik zo leuk vind aan natuurlijk verven, is dat je blijft ontdekken.
Je voegt een klein beetje Soda Ash toe.
Je roert.
Je kijkt.
En ineens verandert de kleur.
Soms subtiel.
Soms verrassend duidelijk.
Dat speelse onderzoeken is precies waarom ik zo van natuurlijk verven houd.
WAT IS SCOURING?
Soda Ash gebruik ik niet alleen in het verfbad.
Ik gebruik het ook voor het zogenaamde scouren van katoen en linnen.
Scouring betekent eigenlijk niets anders dan het grondig reinigen van een stof voordat je gaat verven of ecoprinten.
Nieuwe stoffen bevatten vaak nog:
• fabrieksresten
• natuurlijke wassen
• vetten
• vuil
Deze laagjes kunnen ervoor zorgen dat kleur minder goed wordt opgenomen.
Door eerst te scouren maak je de vezel schoon en toegankelijk.
SCOURING IN DE WASMACHINE
Gelukkig hoeft scouren helemaal niet ingewikkeld te zijn.
Ik doe het meestal gewoon in de wasmachine.
ZO DOE IK HET
• Leg je katoen of linnen in de wasmachine.
• Voeg 2 volle eetlepels Soda Ash toe aan de trommel.
• Voeg een paar druppels afwasmiddel toe.
• Was op een lang programma van 60°C.
Werk je met nieuw, stug of zwaar behandeld linnen?
Gebruik dan gerust 3 volle eetlepels Soda Ash.
Oud linnengoed of stoffen die al vaker gewassen zijn hebben vaak genoeg aan 2 eetlepels.
Tijdens het wassen:
• lossen wassen en vetten op
• worden resten verwijderd
• gaat de vezel openstaan
• wordt de stof beter opneembaar
Na deze stap is de stof klaar voor beitsen, ecoprinten of natuurlijk verven.
TIP gebruik liever een paar druppels afwasmiddel dan te veel zeep. Je wilt de vezel openen, niet inzepen.
WANNEER GEBRUIK JE SODA ASH?
Voor mij zijn er twee momenten waarop Soda Ash regelmatig uit de kast komt.
VOOR HET VERVEN
Als onderdeel van het scouringproces om katoen en linnen schoon te maken.
TIJDENS HET VERVEN
Om de pH van een verfbad te verhogen en zo invloed uit te oefenen op kleur en kleuropname.
In beide gevallen helpt het om betere resultaten te krijgen.
JUIST DAT MAAKT SODA ASH VOOR MIJ ZO WAARDEVOL
Wat ik zo mooi vind aan natuurlijk verven en ecoprinten, is dat alles met elkaar samenhangt.
Water.
Planten.
Vezels.
Temperatuur.
En ook pH.
Soda Ash natrium carbonaat is misschien geen spectaculair ingrediënt om naar te kijken.
Maar het helpt kleuren tevoorschijn te komen die anders verborgen zouden blijven.
En juist dat maakt het voor mij zo’n waardevol hulpmiddel in het atelier.
Rachel van der Weerd
Atelier Het Kleine Huis