ORLEAANZAAD (ANNATTO)

Het komt van de zaden van de Bixa orellana, de orleaanboom, en brengt warmte en vrolijkheid in je werk en valt onder de “petit-teint”

HOE LEUK IS DIT
ECOPRINTEN MET ORLEAANZAAD

Zie je die kleine oranje stipjes?

Dat zijn korreltjes orleaanzaad. Ook wel Annatto genoemd.

Tijdens het opbouwen van een ecoprint bundel strooi ik ze zachtjes over de bladeren. Niet te veel. Net genoeg.

Ik ben altijd op speurtocht naar een subtiele sprankel in mijn werk. Iets kleins. Iets verrassends. Orleaanzaad doet precies dat. De korreltjes lekken niet uit. Ze blijven zichtbaar.

Kleine oranje stipjes die het werk nét dat beetje extra geven. Zo’n detail dat misschien klein lijkt. Maar groots werkt in het geheel.

En het mooie is. Orleaanzaad is een natuurlijke verfstof.

Je kunt er ook prachtige verfbaden van maken. Met warme oranje- en geeltinten.

NATUURLIJK VERVEN MET ORLEAANZAAD

Voorbereiding van de zaden

1. Week de zaden
   Voor het verven heb je ongeveer 100 gram zaden nodig per 100 gram vezels.
   Doe gedroogde orleaanzaden in een schaal en voeg warm water toe. Laat de zaden 12-24 uur weken. Dit helpt de kleurpigmenten gemakkelijker los te komen tijdens het verfbad.
2. Optioneel: Zaden fijnmalen
   Voor een intensere kleur kun je de zaden fijnmalen (bijvoorbeeld in een vijzel) nadat ze zijn geweekt. Dit kan het kleurenproces versnellen.

Bereiding van het verfbad

1. Water toevoegen
   Breng ongeveer 3-4 liter water aan de kook en voeg de geweekte (en eventueel gemalen) orleaanzaden toe. Gebruik een niet-reactieve pan, zoals een roestvrijstalen of glazen pan, om onbedoelde kleureffecten te voorkomen.
2. Verwarmen
   Laat het mengsel zachtjes sudderen op een lage temperatuur voor 30-60 minuten. Dit zorgt ervoor dat de kleurstoffen goed in het water vrijkomen. Je zult merken dat het water oranje tot geel begint te kleuren.
3. Kleur Intensiteit controleren
   Check de kleur van het verfbad; als je een intensere kleur wilt, kun je de zaden nog wat langer laten sudderen. Het kan ook helpen om wat extra zaden toe te voegen voor een dieper oranje tint.
4. Zeef de zaden uit het verfbad
   Als de kleur naar wens is, zeef je de zaden uit het verfbad. Nu heb je een helder gekleurd verfbad dat klaar is voor gebruik!

Stoffen verven

1. Voorbehandelen van de stof
   Voor het beste resultaat behandel je de stof vooraf met een beitsmiddel (zoals aluin) om de kleur beter te laten hechten en langzamer te laten vervagen. Spoel de stof daarna goed uit.
2. Stof toevoegen aan het verfbad
   Leg de voorbehandelde stof in het verfbad en zorg dat het materiaal volledig ondergedompeld is.
3. Verwarm en roer regelmatig
   Verwarm het verfbad zachtjes, zonder het aan de kook te brengen, gedurende 30-60 minuten. Roer af en toe om een gelijkmatige kleurverdeling te krijgen.
4. Uithalen en spoelen
   Haal de stof uit het verfbad wanneer de gewenste kleur is bereikt. Onthoud dat de stof na het drogen vaak een iets lichtere tint zal hebben. Spoel de stof grondig uit in lauw water totdat het water helder blijft, en laat het drogen.

Tips voor extra kleurvariatie

Wanneer je orleaanzaad gebruikt voor het verven, kan het resultaat variëren op basis van het gebruikte beitsmiddel. Hier zijn enkele voorbeelden van kleurresultaten die je kunt verwachten met verschillende beitsmiddelen:

Aluin

• Kleur: Diep oranje tot warm oranjebruin.
• Beschrijving: Aluin versterkt de intensiteit van het pigment in orleaanzaad en geeft de stof een rijke oranje tint. Dit is een van de meest gebruikte beitsen bij orleaanzaad voor een intens oranje resultaat. Aluin helpt ook om de kleur beter te fixeren en iets minder snel te laten vervagen.

Ijzer

• Kleur: Donker okergeel tot olijfgroen.
• Beschrijving: Ijzer heeft een dempende werking op het oranje pigment en verandert het naar een grijsgroen of okergeel. Dit geeft de kleur meer diepte en een iets vergrijsde, aardse tint die goed past bij een natuurlijke esthetiek.

Azijn

• Kleur: Lichter oranje of warm geel.
• Beschrijving: Azijn, hoewel geen sterk fixatiemiddel, kan worden toegevoegd om de pH van het verfbad te verlagen. Dit zorgt voor een iets lichter oranje of warm geel, een subtiele tint met een natuurlijke uitstraling. Azijn maakt de kleuren zachter en iets warmer.