POTAS KALIUMCARBONAAT VOOR NATUURLIJK VERVEN

 

Potas, ook wel kaliumcarbonaat genoemd, is een wit poeder dat wordt gebruikt bij natuurlijk verven en ecoprinten.

Het verandert de pH van het water en maakt het basisch. Dit heeft een direct effect op hoe kleuren ontstaan en hoe ze zich gedragen op stof.

Soms wordt een kleur warmer. Soms donkerder. Soms komt er een tint tevoorschijn die je eerst niet zag.

WAT DOET POTAS KALIUMCARBONAAT IN EEN VERFBAD

Wanneer je potas toevoegt aan water, wordt het bad basisch. Dit betekent dat de pH omhoog gaat. In zo’n omgeving kunnen planten hun kleur makkelijker loslaten.

Dit zorgt ervoor dat:

• kleuren dieper worden
• kleuren warmer worden
• planten meer pigment afgeven
• kleur zich beter verspreidt in de vezel

Het helpt om verborgen kleuren zichtbaar te maken.

VOORBEELDEN VAN KLEURVERANDERING MET POTAS

Het effect van potas is goed zichtbaar bij natuurlijke verfstoffen.

Bij meekrap

zonder potas krijg je helder rood
met potas wordt het donkerder, richting baksteenrood

Bij wouw

zonder potas krijg je helder geel
met potas wordt het warmer, richting oker of olijfgroen

Bij walnoot

zonder potas krijg je zachtbruin
met potas wordt het donkerder en rijker

De kleur krijgt meer diepte en een natuurlijk, aards karakter.

POTAS (KALIUMCARBONAAT) EN INDIGO VERVEN

Potas (kaliumcarbonaat) en indigo verven

Indigo is niet oplosbaar in water. Om met indigo te kunnen verven, moet het bad twee dingen doen:

1. Reduceren: een reductiemiddel (bijvoorbeeld fructose) haalt de zuurstof uit de indigo en maakt hem oplosbaar. Het bad wordt dan geel-groen.
2. Basisch zijn: een alkali (bijvoorbeeld calciumhydroxide of potas) houdt het bad op de juiste pH, meestal rond 10 tot 11.

Alleen als beide in balans zijn, geeft het bad kleur.

Wat doet potas?

Potas (kaliumcarbonaat, K₂CO₃) is een sterk alkali. Het verhoogt de pH van een verfbad en wordt al lang gebruikt bij indigo- en wouwbaden.

Heb ik potas nodig?

• Bij het 1-2-3 fructosebad (indigo, calciumhydroxide en fructose) maakt de calciumhydroxide het bad al basisch. Potas is hier meestal niet nodig.
• Potas kan handig zijn als je de pH wilt bijsturen zonder extra kalk toe te voegen, of bij andere soorten baden, zoals een wouwbad.

Let op: een te hoge pH (boven ongeveer 11) werkt ook niet goed. Meet daarom altijd de pH met een teststrip en voeg potas alleen in kleine beetjes toe.

Gebruik

• Los potas eerst op in heet water.
• Voeg het in kleine hoeveelheden toe, roer goed en laat het bad even rusten.
• Meet de pH opnieuw voordat je meer toevoegt.

Veiligheid

Potas is sterk alkalisch en kan huid en ogen irriteren. Draag handschoenen en een veiligheidsbril. Gebruik het niet zonder die bescherming.